Dit artikel heb ik samen met
Jeroen Budts geschreven. Het artikel is verschenen in OpenMagazine n°8 (februari 2005). OpenMagazine is ondertussen herdoopt tot
Livre.
‘To jabber’: uitkramen, afrafelen. ‘Jabber’ kan je uitspreken als ‘dzjebbe’, maar je kan het natuurlijk ook op z’n Nederlands lezen. Instant messaging is bijna niet meer uit de internetwereld te bannen. Het is nog steeds één van de meest gebruikte manieren, naast IRC (Internet Relay Chat), om online met elkaar in contact te komen. Enkele jaren geleden was ICQ zowat de enige manier om instant messaging berichtjes te versturen. Tegenwoordig is MSN Messenger, zeker in België en Nederland, het meest gebruikte programma voor dit doel. In de Verenigde Staten wordt AOL Messenger dan weer meer gebruikt. In deze coverstory belichten Ben Branders en Jeroen Budts Jabber, een vrij nieuw instant messaging protocol dat een snelgroeiende groep van gebruikers heeft.
Instant messaging, afgekort tot IM, is een systeem waarmee twee of meer mensen op een directe manier met elkaar kunnen communiceren via korte tekstberichtjes. Instant messaging kan vergeleken worden met een gesprek dat je via de telefoon voert. Het grote verschil is dat je een computer, of een vergelijkbaar toestel, gebruikt en je meestal typt in plaats van spreekt. Bij de meeste instant messaging-diensten kan je aan mensen in je contactenlijst, ook buddies genoemd, laten zien of je al dan niet online bent, zodat ze je kunnen aanspreken. Bij de meeste diensten kan je bovendien ook andere statusberichten instellen, bijvoorbeeld wanneer je even weg bent. Verder is het bij sommige diensten ook mogelijk om een berichtje te sturen naar iemand die offline is. De persoon ontvangt dit berichtje dan op het moment hij zich op het netwerk aanmeldt, wat vergelijkbaar is met een antwoordapparaat.
De geschiedenis van IM gaat terug naar 1996, toen 4 Israëlische computerliefhebbers zich realiseerden dat er miljoenen mensen op hetzelfde moment online waren, maar niemand rechtstreeks met elkaar kon communiceren. Samen schreven ze het eerste IM-programma en gaven het de naam ICQ (uit te spreken als: I seek you). Binnen 6 maanden waren er 850 000 geregistreerde ICQ-gebruikers. Natuurlijk wilden de grote bedrijven hun graantje meepikken en ontwikkelden ze hun eigen instant messaging-systemen. America Online (AOL) ontwikkelde AIM, Microsoft probeerde het met MSN Messenger en ook Yahoo! ontbrak niet in de strijd. Later nam AOL het bedrijf Mirabilis, en daarmee ook ICQ, in juni 1998 over.
Er was nu een aantal instant messaging-netwerken beschikbaar waaruit de gebruiker kon kiezen. Er was echter één probleem. Als je één bepaald netwerk gebruikte, kon je enkel met andere mensen chatten die voor hetzelfde netwerk hadden gekozen. Wilde je met iemand van een ander netwerk chatten, dan moest één van de twee personen zich ook op dat andere netwerk registreren en de daarvoor benodigde programma’s installeren. Dit wordt veroorzaakt doordat de verschillende netwerken intern allemaal op een andere manier werken en de verschillende bedrijven, zoals AOL en Microsoft, geen informatie over deze werking wilden vrij geven. Deze incompatibiliteit is verre van handig, zeker als je het zou vergelijken met e-mail. Het zou er dan op neerkomen dat je via je Yahoo!-e-mailadres enkel kan mailen met andere mensen met een Yahoo!-adres. In het geval je een mailtje zou willen sturen naar iemand met een Gmail-adres, zou je eerst zelf een Gmail-adres moeten registreren…
Dit probleem kon op twee manieren opgelost worden. Ofwel gaf er een bedrijf de werking van z’n netwerk prijs, zodat het de standaard werd en door iedereen kon gebruikt worden, ofwel werd er een volledig nieuw netwerk gebouwd in de vorm van een open standaard. Omdat sommige bedrijven hun protocollen nu eenmaal liever geheim houden, meestal uit angst om gebruikers te verliezen, leek de tweede mogelijkheid, een open standaard voor IM, de aangewezen oplossing.
Al in 1998 begon Jeremie Miller met het Jabber-project. In mei 2000 gaf hij de eerste versie vrij. In augustus 1999 vroeg Miller steun aan de Jabbergemeenschap om van Jabber een erkende standaard te maken. Spijtig genoeg werd dit voorstel afgekeurd door de Internet Engeneering Task Force (IETF), de organisatie die instaat voor internetstandaarden. Jabber werd echter niet zo snel opgegeven. Er werd een werkgroep opgericht, de XMPP Working Group, om de standardisatie van Jabber in goede banen te leiden. Deze werkgroep diende begin 2003 een nieuw voorstel in bij het IETF. Ditmaal werd de standaard wel goedgekeurd, waardoor XMPP/Jabber nu een officieel erkende internetstandaard is.
Jabber
Instant messaging behoort in wezen niet toe aan een bedrijf, zoals AOL of Microsoft. Het is het werk van een aantal enthousiastellingen. Onthoudt dus dat Jabber geen programma is, zoals MSN Messenger en dat je Jabber ook niet kunt ‘installeren’. Jabber is een protocol voor instant messaging. Een protocol is een soort afspraak over hoe een bericht van plaats A naar plaats B moet gaan. De programma’s die met Jabber kunnen werken (die deze afspraken dus toepassen), noemen we Jabberclients of kortweg clients. Deze clients kunnen met elkaar communiceren door middel van het Jabberprotocol.
Je vraagt je misschien af waarin Jabber verschilt van bijvoorbeeld MSN. Het grootste verschil is dat Jabber volledig open is. Dit ‘open zijn’ weerspiegelt zich in de manier van werken. Om te kunnen communiceren maakt Jabber gebruik van eXtensible Markup Language (XML). Je zou het kunnen omschrijven als een manier om open te kunnen communiceren. XML is niets anders dan platte tekst met enkele speciale tags, zoals je die ook in bijvoorbeeld XHTML (eXtended HyperText Markup Language) ziet. Iedereen die dat wil, zou een Jabberbericht kunnen ontleden. Sommige Jabberclients hebben een ingebouwde mogelijkheid om de verzonden en ontvangen XML-code te bekijken. Een stukje XML-code zou er zo uit kunnen zien:
<message type="chat" to="edgar@jabber.netflint.net" >
<body>Dag Edgar!</body>
</message>
In mensentaal staat er dat ik een chatbericht verzonden heb naar een zekere Edgar met de tekst “Dag Edgar!”.
Deze manier van werken biedt ongekende mogelijkheden. Zo kan iemand een programma schrijven om zich iedere morgen om 7 uur aan te melden met het bericht ‘A brand new day’. Overigens bestaan er ook al verschillende niet-IM Jabbertoepassingen. Zo is er een wereldkaart die toont wie er online is. Natuurlijk gaat dat alleen op als je je aanmeldt voor die extra dienst. Er is ook een Jabberbot, genaamd Edgar (ja, daar hebben we juist mee kennisgemaakt). Deze ‘bot’ kan niet enkel tonen hoeveel gebruikers er ingelogd zijn, maar ook bijvoorbeeld herinneringen (reminders) instellen en de huidige tijd weergeven.
Aan het Jabberprotocol wordt constant gewerkt. Regelmatig worden er nieuwigheden aan toegevoegd om zo aan de wensen van de gebruiker tegemoet te komen. Zo wordt momenteel hard gewerkt om het protocol voor VoIP (Voice Over IP, bellen via je internetverbinding) uit te werken.
Zo nu en dan hoor je, als je het over Jabber hebt, ook de term XMPP vallen. Wat is XMPP? XMPP staat voor eXtended Messaging Protocol en is de eigenlijke standaard die goedgekeurd is door het IETF. Jabber is dus de vormgeving van deze XMPP-standaard, samen met enkele uitbreidingen, zoals bijvoorbeeld de mogelijkheid om bestanden door te sturen.
Romeo en Julia
Nu weet je wel wat Jabber is, maar nog niet hoe het versturen van berichten werkt. De werking van Jabber kan het best geïllustreerd worden met een verhaaltje. Onze hoofdpersonages zijn Romeo en Julia, 2 bekende personages van Shakespeare. Romeo staat in de boomgaard van de Capulets, terwijl Julia op haar balkon op haar minnaar wacht.
Nu stuurt Julia geen direct bericht (‘peer to peer’ of ‘P2P’) naar haar Romeo, althans toch niet in de Jabberwereld. Julia heeft een account op een Jabberserver en haar Jabberadres (dit noemen we ook wel een Jabber ID of ‘JID’) lijkt sterk op een e-mailadres. Omdat Julia een Capulet is, registreert ze haar gebruikersnaam bij de Jabberserver die draait op capulet.com, dus haar JID is julia@capulet.com. Romeo daarentegen heeft een account op de server van zijn familie en zijn JID is romeo@montague.net.
Eenmaal Julia ingelogd is op de capulet.com server, kan ze berichten sturen naar haar grote liefde. Om preciezer te zijn, gebeurt het volgende wanneer Julia onder Windows Exodus (een Jabberclient) start op haar laptop op het balkon:
- Julia stuurt haar bericht naar romeo@montague.net
- Het bericht wordt verwerkt door de Jabberserver op capulet.com
- De capulet.com server opent een verbinding naar de server montague.net
- In de veronderstelling dat de ouders de server-naar-server communicatie tussen capulet.com en montague.net niet uitgeschakeld hebben, wordt Julia’s bericht naar montague.net gestuurd
- De server van montague.net ziet dat het bericht gericht is aan een gebruiker die ‘romeo’ noemt en bezorgt het aan de Jabberclient die draait op Romeo’s Linux laptop in de boomgaard van de Capulets
- Het bericht verschijnt in Gabber en Romeo bezwijmt
Uit dit korte verhaaltje kunnen we enkele conclusies trekken:
- Jabberclients kunnen draaien op verschillende besturingssystemen.
- Je kan gelijk welke Jabberserver gebruiken.
- Je bent niet gebonden aan één programma.
Op alle mogelijke niveaus van de communicatie via Jabber ben je vrij om te kiezen. Dit is één van de redenen waarom Jabber steeds populairder wordt, zeker in de open source wereld.
Transports
Transports zijn een belangrijk onderdeel van Jabber. De meeste mensen willen ook kunnen spreken met hun contactpersonen die geen gebruik maken van Jabber. Het is handig als je dat allemaal in hetzelfde programma kan doen. Transports zijn een middel om te communiceren met andere netwerken. Momenteel zijn er transports voor MSN, ICQ, Yahoo, AIM en andere minder bekende netwerken zoals Gadu-Gadu.
Jabber schematisch voorgesteld
We moeten hier een duidelijk onderscheid maken tussen programma’s die meerdere protocols ondersteunen (zoals GAIM en Trillian) en tussen de Jabberclients waar je een transport gebruikt. Een programma dat meerdere protocols ondersteunt, stuurt het bericht dat je verstuurt rechtstreeks naar de server van bijvoorbeeld MSN of ICQ.
Een Jabbertransport werkt op een andere manier. Het bericht gaat eerst naar de Jabberserver en wordt dan naar de MSN- of ICQ-server gestuurd. In werkelijkheid merk je hier niets van. Transports zijn ontworpen voor de gemakkelijkheid en voor de volledigheid van Jabber. De huidige transports ondersteunen nog geen bestandsoverdrachten (filetransfers). In toekomstige versies zit dit al wel ingebouwd.
Welke transports je kan gebruiken, is eigenlijk niet afhankelijk van je server. Je kan transports gebruiken die op andere publieke servers staan. Hierdoor hang je niet volledig af van je eigen server, wat de gebruiksvriendelijkheid van het systeem ten goede komt.
Mogelijkheden
Met Jabber kan je verschillende richtingen uit. Je hebt natuurlijk de gewone chat, zoals je die kent van MSN of ICQ. Je contactpersoon typt een bericht en jij ziet dit in het chatvenster verschijnen. Jabber heeft echter nog een tweede modus, namelijk ‘berichten’. Met deze modus kan je een volledig bericht naar je contactpersoon sturen, net alsof het een mail was. Deze laatste methode is uitermate geschikt voor langere berichten.
Handig om te weten is dat Jabber de berichten (zowel chat- als gewone berichten) op de server opslaat als jij offline bent. Als je online komt, wordt het bericht alsnog getoond. Je kan dus ook berichten ontvangen als je niet online bent!
Een tweede belangrijke mogelijkheid is MUC. MUC staat voor Multi User Chat. Verschillende gebruikers kunnen een ‘room’ of ‘vergaderruimte’ betreden en met elkaar chatten. MUC lijkt zeer sterk op IRC. Spijtig genoeg ondersteunen de meeste Jabberclients MUC nog niet. Sommige Jabberclients ondersteunen wel al groepchat, wat een afgezwakte vorm is van MUC. Bij veel clients is MUC wel al in volle ontwikkeling. In de toekomst zullen de meeste clients dit gaan ondersteunen.
Jabber ondersteunt ook bestandsoverdrachten naar andere Jabbergebruikers. Momenteel is het nog niet mogelijk om bestanden bijvoorbeeld naar een MSN-gebruiker te sturen, maar er wordt op dit gebied ook grote vooruitgang geboekt.
Om je chats veilig te stellen, ondersteunt Jabber ook encryptie door middel van GnuPG. Je kan je berichten dus versleuteld over het internet zenden. Zeer handig als je niet wilt dat de administrator van je bedrijf/school ‘meeluistert’. Voorwaarde is wel dat je contactpersoon ook GnuPG gebruikt. Wederom werkt dit niet met niet-Jabbergebruikers, simpelweg omdat MSN, ICQ e.a. geen encryptie ondersteunen.
De mogelijkheden van Jabber blijven niet beperkt tot enkel instant messaging. Denk bijvoorbeeld aan de Jabber Wereldkaart waarmee het mogelijk is om te zien waar een Jabbernaut zich bevindt en welke status hij of zij momenteel heeft. Er bestaan ook al bots om speciale functies uit te voeren. Zo kan Edgarje status weergeven op een website aan de hand van tekst of een afbeelding. Er zijn reeds transports die het mogelijk maken om SMS’jes te versturen (nog in een experimentele fase) en transports waarmee je mail kan versturen en ontvangen.
Jabber is ook zeer handig voor bijvoorbeeld systeemadministrators. Zo is het mogelijk om, met een simpel scriptje en sendxmpp, op de hoogte te blijven van de toestand van je systeem. Zo kan je bijvoorbeeld een waarschuwing via Jabber ontvangen als één van de harde schijven volraakt.
Je ziet, de mogelijkheden van Jabber zijn bijna onbegrensd…
Enkele clients
Pandion
Pandion is een Jabberclient van Belgische makelij die vrij veel weg heeft van het veel gebruikte MSN Messenger. Van de drie clients die we bespreken is dit het enige ‘closed-source’-programma, maar je kan het wel volledig gratis gebruiken. Pandion zal vooral de gewone computergebruiker aanspreken die toch eens van Jabber wil proeven. Pandion is dan ook een zeer goede keuze voor een eerste kennismaking met Jabber.
Chatvenster van Pandion
Het programma oogt niet alleen mooi, het is ook erg gebruiksvriendelijk. Het aanmaken van een Jabber ID doe je doormiddel van een duidelijke wizard die je snel door het hele registratieproces loodst. Deze wizard schotelt je ook onmiddellijk enkele veelgebruikte Jabberservers voor. Als standaard stelt Pandion de eigen pandion.be Jabberserver voor. Voor beginners is dit geen slechte keuze, vermits je dan ook onmiddellijk gebruik kan maken van de transports die deze server aanbiedt. Kies je voor een server die geen transports aanbiedt, zoals jabber.org, dan zal je hier geen gebruik van kunnen maken, vermits je je met Pandion niet op transports van andere servers kan aanmelden.
Dat is dan meteen één van de mindere punten van Pandion. Om alles zo gebruiksvriendelijk mogelijk te houden, is de functionaliteit van het programma niet altijd even uitgebreid als die van andere Jabberclients, zoals bijvoorbeeld Psi. Waar je bij Psi dus nog de mogelijkheid hebt om transports te zoeken op een andere server, kan dit via Pandion niet. Dit maakt de keuze van een goede server dus iets belangrijker als je Pandion gebruikt.
Gaim
Gaim is een zogenaamde ‘multi-protocol’ client. Dit wil zeggen dat je je op verschillende IM-netwerken tegelijkertijd kan aanmelden, zonder gebruik te maken van transports. In het uitgebreide lijstje van ondersteunde netwerken vind je onder meer MSN, ICQ, AIM en natuurlijk ook Jabber.
Het chatvenster van Gaim.
Een programma zoals Gaim heeft het voordeel dat je je eerste stappen met Jabber kan wagen, zonder dat je je al onmiddellijk moet verdiepen in het gebruik van transports om je aan te melden op bijvoorbeeld MSN. Natuurlijk heeft Gaim nog een hele reeks andere sterke punten. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om je status op het ene netwerk in te stellen op ‘bezet’, terwijl je op het andere netwerk gewoon online bent. Ook handig is de functie waarmee je contacten, die zelf ook op verschillende IM-netwerken aangesloten zijn, kan groeperen zodat ze maar als één contact verschijnen.
Gaim is oorspronkelijk een Linux-programma, maar er zijn ook versies beschikbaar voor Windows, Mac OS X en BSD. Hierdoor kan het programma voor Windows-gebruikers in het begin wat raar overkomen, omdat Gaim er niet helemaal uitziet als een standaard Windows-programma, maar dit zal snel wennen.
Hoewel Gaim verschillende netwerken ondersteunt, kan Gaim niet altijd alle mogelijkheden van de verschillende IM-netwerken gebruiken. Zo is het bijvoorbeeld niet mogelijk om met Gaim een transport toe te voegen aan je Jabberaccount. Het programma is echter constant in ontwikkeling, waardoor er regelmatig nieuwe versies beschikbaar zijn met nieuwe functionaliteit. Bovendien is het programma uitbreidbaar met plugins, zodat je nog extra mogelijkheden kan toevoegen. Een plugin die de gebruikers van MSN Messenger zeker zullen waarderen is Guifications. Deze plugin toont kleine pop-up’s in de rechterbenedenhoek van het scherm, wanneer je contactpersonen zich aanmelden of van status veranderen, een optie zoals je dat gewend bent van MSN Messenger.
Psi
Het ontwikkelteam van Psi heeft zich als doel gesteld om een zéér krachtige, maar toch gebruiksvriendelijke, Jabberclient te maken. En dat lukt hen aardig. Psi is één van de meest volledige Jabberclients, maar dat maakt het programma ook iets ingewikkelder in het gebruik. Psi is met andere woorden eerder een client voor mensen die al een beetje ervaring hebben met Jabber en/of het uiterste uit Jabber willen halen. Onder de geavanceerdere functies vinden we onder meer encryptie met behulp van GnuPG terug. Zoals je in het septembernummer van OpenMagazine kon lezen kan OpenPGP gebruikt worden om Jabberberichten te versleutelen. Het geeft sommige mensen een veiliger gevoel als je er zeker van bent dat niemand anders je gesprek kan meelezen.
Een andere zeer goed uitgewerkt functie is de ‘Service Discovery’. Hiermee kan je naar allerlei diensten op de server zoeken. Je gebruikt het onder meer om naar andere contactpersonen te zoeken en chatkanalen te vinden. Je kan deze functie ook gebruiken om naar transports op andere servers te zoeken. De grote flexibiliteit van Service Discovery zit in het feit dat je zoektocht naar diensten niet beperkt moet blijven tot de eigen Jabberserver, wat met Pandion wel het geval is. In Psi kies je zelf welke server wilt verkennen. Hierdoor kan je je ook inschrijven op diensten van andere servers die je eigen server niet aanbiedt. Dit is wel een voordeel, want dan is de keuze van server bij het aanmaken van je account plots een heel stuk minder belangrijk.
Het zal je misschien al eens voorgevallen zijn dat je op een netwerk waar je maar een bepaald aantal diensten mag gebruiken, zoals het web en e-mail, stiekem toch wel graag zou willen chatten. Met Psi heb je een goede kans dat dat kan! Psi biedt namelijk ondersteuning voor het zogenaamde ‘HTTP-Polling’. Hierbij worden de Jabberberichten niet over de standaard Jabber poort verstuurd (5222), maar over de poort waarop standaard alle webservers draaien (80). Op vrijwel alle firewalls staat deze poort open, omdat er anders niet gesurft kan worden. Houdt er wel rekening mee dat je HTTP-Polling slechts als laatste hulpmiddel mag gebruiken, omdat het vrij veel bronnen vraagt van de Jabberserver en niet altijd even goed werkt.
Nog een handigheid aan Psi is het gebruik van zogenaamde ‘profielen’. Deze profielen worden gebruikt om verschillende sets met verschillende instellingen te maken, bijvoorbeeld op je laptop een profiel kunnen maken voor op het werk en een ander profiel voor thuisgebruik. Je kan ook aan iedere persoon in je gezin een ander profiel toewijzen. Aan ieder profiel kan je één of meerdere Jabberaccounts hangen, zodat je met meerdere accounts tegelijkertijd kan aanmelden. Hoewel dit handig kan zijn, is de uitwerking hiervan niet zo doordacht als de manier waarop Gaim met meerdere accounts omgaat. Psi zet alle rosters van de verschillende accounts onder elkaar, waardoor je een lange lijst kan krijgen waarin sommige groepen bovendien meerdere malen voorkomen.
Jabber in de praktijk
In dit praktijkvoorbeeld gaan we van volgende situatie uit: de gebruiker is een standaard computergebruiker die op Windows draait en ervaring heeft met MSN. Nu wil hij Jabber leren kennen, in eerste instantie zonder transports. We beginnen met Pandion en een jabber.org-account. Later wil de gebruiker volledig overstappen op Jabber en transports en andere diensten gaan gebruiken. Daarom stapt hij in een later stadium over op Psi.
Nu je al dat moois hebt gehoord over Jabber, sta je mogelijk te springen om het zelf te proberen, maar zie je misschien door de bomen het bos niet meer. Wanneer je met Jabber voor de eerste keer aan de slag gaat, moet je immers wat meer keuzes maken dan bij de andere IM-netwerken. Het zijn echter net die keuzes die je alle vrijheid geven die Jabber geeft. Deze keuzes vormen de basis voor de vrijheid en openheid van Jabber.
Om met Jabber van start te gaan, moet je twee keuzes maken. Ten eerste moet je een Jabberserver kiezen. Ten tweede een programma waarmee je wilt verbinden op het Jabber-netwerk, de zogenaamde ‘client’. Vooral de keuze van de server is belangrijk, want deze keuze kan je later moeilijk wijzigen, tenzij je terug van nul zou beginnen.
We beginnen met het kiezen van de geschikte server. Hierbij moet je jezelf vooral de vraag stellen welke diensten je wilt gebruiken. Op de website van Jabber vind je een mooi overzicht van servers die voor het publiek toegankelijk zijn. Je vindt er eveneens een mooi overzicht van de diensten die deze servers wel of niet aanbieden. Wil je bijvoorbeeld een beveiligde verbinding door middel van SSL gebruiken, dan dien je daarmee rekening te houden bij het kiezen van de server.
In dit voorbeeld kiezen we voor de server van Jabber.org. Deze server heeft niet veel extra diensten, maar vermits we enkel het gebruik van Jabber willen verkennen voldoet dit. Bovendien is het zowat de meest gebruikte Jabberserver en heeft hij een goede ‘uptime’.
Nu we een server hebben gekozen moeten we een tweede keuze maken: de client. Deze keuze is echter minder belangrijk, omdat je op eender welk moment een andere client kan installeren en gebruiken. Het is zelfs mogelijk om twee of meerdere clients op hetzelfde moment te gebruiken, met hetzelfde Jabber ID. De beste manier om jouw favoriete programma te vinden is eenvoudig weg door verschillende programma’s uit te testen. Een goed overzicht van alle beschikbare clients vind je op de website van Jabber.
Om snel aan de slag te kunnen, kiezen we Pandion als onze eerste client.
Nadat je het programma hebt geïnstalleerd en opgestart, zie je het venster waarmee je jezelf aanmeldt. Omdat we nog geen Jabberaccount hebben kiezen we voor ‘Registreren’. Daarna leidt een wizard je door het registratieproces. Eerst typ je je naam. In het volgende venster kies je één van de servers uit het lijstje, of typ je er zelf een. Zoals gezegd, kiezen we hier voor jabber.org (In het geval je nu al weet dat je ook van transports wil gebruikmaken en enkel Pandion wil gebruiken is pandion.be als server hier misschien een makkelijkere keuze). In het vak ‘Gebruiker’ typ je de gewenste gebruikersnaam. Dit is het gedeelte voor de @ in je toekomstige Jabber ID. Nadat je je wachtwoord tweemaal hebt ingevoerd, klik je op ‘Volgende’. Pandion zal nu je Jabber ID proberen aan te maken op de door jou gekozen server. Nadien kan je je aanmelden op het Jabber-netwerk door je Jabber ID uit het lijstje te kiezen (of in te typen), je wachtwoord in te voeren en op ‘Aanmelden’ te klikken.
Pandion registratiescherm
Nu je aangemeld bent, kan de pret beginnen. Natuurlijk begin je met enkele mensen toe te voegen aan je ‘roster’. Hiervoor kies je in het menu ‘Acties’ voor ‘Een persoon toevoegen’. Als je het Jabber ID hebt van de persoon die je wenst toe te voegen, kies je hier voor de tweede optie en typ je dit in het vak ‘adres’ in. Als je nog niemand kent met Jabber kan je dit proberen met eliza@swissjabber.org, een interactieve bot waar je tegen kan praten en die antwoord probeert te geven of dict@openaether.org, een bot die ieder woord dat je er tegen zegt opzoekt in het woordenboek. Nu ben je écht klaar om te beginnen ‘Jabberen’. Een gesprek kan je starten door op de naam van de gebruiker te dubbelklikken. Typ een bericht zoals je dat gewoon bent uit andere IM-programma’s en druk Enter om het bericht te verzenden.
Nu we de basiswerking van Jabber hebben verkend, willen we wat meer en geavanceerdere functies van Jabber gaan gebruiken. Daarom schakelen we over op Psi als Jabberclient. Nadat je Psi hebt gedownload, geïnstalleerd en opgestart, krijg je het venster waar je een profiel kan kiezen. Aangezien er in het begin nog geen profielen aanwezig zijn, moet je er eerst één maken. Dit doe je door op ‘Profiles’ te klikken en dan op ‘New’. Nu kan je een naam voor je profiel invoeren en op ‘Create’ klikken. In de toekomst kan je het zonet aangemaakte profiel kiezen en je hoeft het dus niet iedere keer opnieuw aan te maken. Nadat je je profiel gekozen hebt, krijg je een venster gepresenteerd waarin je je account kan toevoegen aan je profiel. De werkwijze hiervan is net hetzelfde als bij Pandion. Hierna wordt het hoofdvenster van Psi weergegeven waarin je roster getoond wordt. Personen kan je toevoegen door op de knop met het Psi-logo onderaan te klikken en dan te kiezen voor ‘Add a contact’.
Zoals gezegd willen we nu wat geavanceerdere functies van Jabber gebruiken, zoals een transport naar MSN. Om een transport te kunnen toevoegen in Psi moet je een ‘Service Discovery’ uitvoeren. Dit doe je door op de knop met het Psi-logo te klikken en ‘Service Discovery’ te kiezen. Na enkele seconden krijg je een lijstje te zien met diensten die jouw Jabberserver ondersteunt. Voor jabber.org is dit bijvoorbeeld ‘JUD’, ‘Bytestream’, public en private chatrooms en PubSub. Staat de gezochte dienst, in ons geval een MSN-transport, niet tussen de lijst dat zal je een dienst van een andere server moeten gebruiken. Hiervoor typ je het adres van de andere Jabberserver in het adresvak in en klik je op ‘Browse’, zodat je op die server terechtkomt. Wanneer je de dienst hebt gevonden, klik je er met de rechtermuisknop op en kies je voor ‘Register’. Nu krijg je een formulier waarin je je gegevens moet invullen, afhankelijk van de dienst. Voor MSN zal je bijvoorbeeld je login en wachtwoord moeten invoeren. Als je dit formulier hebt ingevuld, is de dienst geregistreerd en wordt deze dienst toegevoegd aan je roster. Andere netwerken, zoals ICQ en Yahoo!, kan je op dezelfde manier toevoegen.
Service discovery in Psi
Vanaf nu kan je dus het MSN-transport gebruiken. In ons geval houdt dat in dat je MSN-gebruikers kan toevoegen aan je roster net alsof deze op het Jabbernetwerk zitten. Dit kan je door opnieuw ‘Add a contact’ uit het menu te kiezen. Selecteer MSN uit de ‘service’-lijst, geef het MSN-adres in en klik dan op de knop ‘Get Jabber ID’. Het contact zal aan je lijst met contactpersonen (roster) toegevoegd worden en je kan er mee communiceren net zoals je dat met andere gebruikers zou doen.
Jabber in het bedrijfsleven
Jabber heeft ook een belangrijke meerwaarde voor bedrijven. Het is immers mogelijk om in het bedrijf een Jabberserver te installeren die enkel dient voor intern gebruik. Op die manier kunnen de werknemers met elkaar chatten, zonder dat de veiligheid van het bedrijf in het gedrang komt. Alle chatberichten blijven immers binnen het bedrijf zelf en gaan niet via publieke servers. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld bedrijfsgeheimen niet onderschept worden door eventuele luistervinken.
Voor bedrijven is Jabber zeker een aanwinst en misschien ook daarom dat grote namen als IBM, Hitachi en HP hun schouders al gezet hebben onder deze technologie.
Translation in progress
Zoals bij vele andere open source projecten, zijn al verschillende inspanningen gebeurd op vertaalgebied. Omdat er verschillende Jabberonderdelen (clients, servers, documentatie, ¿) zijn, is er zeer veel vertaalwerk. De bekendste Jabberclients zijn reeds volledig vertaald. De vertalingen worden ofwel als aparte downloads aangeboden (Psi) ofwel zit de vertaling al bij het programma (Pandion).
Veel vertaalde documentatie is nog niet voorhanden. Er zijn wel enkele projecten opgestart om de vertalingen sneller uit te breiden. Om de vertaling zoveel mogelijk te centraliseren, is er deze wikipagina: http://openstandaarden.be/wiki/pmwiki.php/Main/JabberVertalingen. Daar vind je de huidige lopende projecten. Geïnteresseerde vertalers kunnen daar een nieuwe vertaling aankondigen en op zich nemen. Indien je je geroepen voelt, twijfel niet en begin te vertalen!
Links
Als je mensen verteld over Jabber krijg je vaak de reactie: “Waarom weer een nieuw IM-netwerk? We hebben MSN toch al?”. Jabber is echter meer dan zomaar een nieuw IM-netwerk. Jabber geeft je vrijheid. Niet alleen in de keuze van welke ‘client’ je gebruikt, maar ook van de server, zodat je van geen enkel bedrijf afhankelijk bent.
Via transports kan je met zowat alle andere bestaande IM-netwerken communiceren en allerlei andere diensten gebruiken, zodat het wel degelijk een meerwaarde biedt ten opzichte van de andere huidige IM-netwerken. Wat ons betreft staat Jabber een zeer rooskleurige toekomst te wachten!
Linux- en Windowspartities
De GRUB bootloader