Branders.name : 10.2005

OpenDocument

Waarschijnlijk heb je wel gemerkt dat OpenOffice.org 2.0 vorige week is uitgekomen. Sinds deze versie is er veel veranderd. Hoewel de Nederlandstalige versie nog niet uit is (deze wordt binnenkort verwacht), is het toch de moeite om even stil te staan bij één van de grootste aanpassingen in OpenOffice.org 2.0, namelijk het OpenDocument bestandsformaat.

Onderteken de petitie!

Wat is het?

  1. Het OpenDocument formaat is een bestandsformaat dat gebaseerd is op XML. Concreet wilt dat zeggen dat het formaat leesbaar is voor machines (pc’s) en mensen. Het is dus geen binair formaat dat enkel kan gelezen worden door één bepaald programma.
  2. Het OpenDocument formaat is een open standaard. Je hangt dus niet af van één bedrijf. Vorig jaar werd OpenDocument verkozen tot OASIS-standaard. Dit wil zeggen dat OD de basis is voor alle toekomste office-toepassingen.

Het OpenDocument-formaat is trouwens niet één bestandsformaat, het is een verzameling van bestandsformaten. Je hebt immers ook verschillende toepassing: tekstverwerking, presentaties, spreadsheets, etc. Hiervoor zijn dus allemaal aparte OpenDocument-standaarden (en -extensies) opgesteld. De extensies zien er uit als .odt, .odp, .ods. Logischerwijze staan de eerste twee letters (od) voor OpenDocument en de laatste letter voor de soort (t = text, p = presentation, s = spreadsheet). Zo is alles makkelijk te herkennen.

Het stopt trouwens niet bij gewone documenten. Het OpenDocument formaat omvat ook templates. Die extensies zien er dan uit als .ott, .otp, .ots, … . Die zijn te lezen als OpenDocument Template Text enzovoorts.

Waarom is het belangrijk?

Open standaarden zijn nog nooit zo belangrijk geweest als nu. Onze overheden willen steeds meer en meer overschakelen op digitaliseren, zodat iedereen de nodige documenten zelf kan downloaden. De overheden kampen nu met het probleem dat er geen algemene standaard is. Je kan de mensen wel een bestand aanbieden in het MS Word-formaat (.doc), maar dan zijn er andere mensen die dit formaat niet kunnen lezen.

We streven dus naar een ééngemaakt formaat, dat alle programma’s kunnen lezen en schrijven. Het grote voordeel is dat je dan ook niet meer afhankelijk bent van één programma. Iedereen gebruikt het programma dat hij wenst te gebruiken en hoeft zich geen zorgen meer te maken over de persoon aan de andere kant van de lijn. Het uitwisselen van bestanden wordt dus wel zeer makkelijk gemaakt.

Waar staan we al?

Het OpenDocument formaat staat al zeer ver. Het is immers al verkozen tot een OASIS standaard. OASIS is een non-profit organisatie die zich inzet voor de ontwikkeling en uitvoering van e-business standaarden. Verschillende grote namen hebben al voor de OpenDocumentstandaard gekozen. De belangrijkste zijn IBM, Intel, Adobe, Corel en Sun Microsystems.

Zoals ik al aanhaalde, is OpenDocument verkozen tot een OASIS standaard. De grote tegenstander was Microsoft met MS XML (het bestandsformaat van Microsoft). Dit is een zeer grote overwinning. Microsoft is niet van plan om het OpenDocument formaat te implementeren in MS Office. Dit is eigenlijke een rare zet, aangezien Microsoft zelf lid is van de OASIS-groep. Andere belangrijke Office Suites gaan wel gebruik maken van de OpenDocument standaard: OpenOffice.org (vanaf 2.0 lezen en schrijven) en StarOffice, KOffice, Lotus 1-2-3, IBM Workplace, WordPerfect, Adobe Framemaker, Adobe Distiller, …

De overheid van Massachusetts (USA) staat volledig achter het OpenDocument formaat en gebruikt het al voor onderlinge uitwisselingen (tussen de verschillende departementen). De Europese Commissie heeft al laten weten dat ze zeer geïnteresseerd zijn in zo’n open formaat.

Wat brengt de toekomst?

Men is van plan om van het OpenDocument formaat ook een ISO standaard te maken. Doordat ODF al goedgekeurd is door OASIS, is het ook makkelijker om er een ISO-standaard van te maken. OASIS is namelijk één van de enige organisaties die voorstellen rechtstreeks mag indienen om er een ISO-standaard van te maken. Andere voorstellen moeten eerst grondig gecontroleerd worden (wat het werk natuurlijk vertraagd).

Eénmaal ODF een ISO-standaard is, zal de Europese Commissie de ODF-standaard ook ter hande nemen. Het is dan niet ondenkbaar dat de Commissie de overheden verplicht om de ODF-standaard te gebruiken. Eénmaal die stap gezet is, zal het zeer snel gaan. Bedrijven zullen dan ook al gauw overschakelen op deze standaard, gezien het voor bedrijven ook niets dan voordelen heeft qua interopterabiliteit.

Meer en meer programma’s zullen deze standaard ook gaan implementeren. Er zijn ondertussen ook al verschillende petities aan op gang gebracht om Microsoft te overtuigen de OpenDocument standaard toch te implementeren in MS Office. Ondertussen zijn er al projecten gestart om MS Office documenten automatisch om te vormen tot documenten in het OpenDocument formaat. De wereld staat dus niet stil, zelfs als Microsoft beslist om niet mee te doen.

Conclusie

Volgens mij is het OpenDocument Format de beste optie om eindelijk onder het juk van Microsoft uit te komen. Nog nooit zijn we zo ver geraakt wat betreft open standaarden. Ik ben er van overtuigd dat we over een jaar allemaal gebruik gaan maken van de OpenDocument standaard. En niemand zal ooit nog moeten vragen of je Word gebruikt of OpenOffice.org. Mijn leven zal er alleszins makkellijker door worden…

Bronnen